Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije (DZPPS) saopštilo je danas da je, sa 29 gnezdećih parova i 25 do sada odnegovanih mladunaca, u Srbiji završena najuspešnija gnezdeća sezona orlova krstaša (Aquila heliaca), kritično ugrožene i strogo zaštićene grabljivice na čijem se sistemskom monitoringu i aktivnoj zaštiti radilo u prethodnih deset godina.
Iz DZPPS su naveli da je, nakon višemesečnog pretraživanja teritorija pogodnih za gnežđenje, praćenja parova poznatih od ranije i beleženja svih gnezdilišnih aktivnosti koje krstaši započinju već u februaru, ovo najuspešnija gnezdeća sezona od 2017. kada se na severu Srbije gnezdio samo jedan par krstaša i kada su u zemlji primenjene prve mere aktivne zaštite ove vrste.
“Ne samo da se nalaze na našem nacionalnom grbu, već su krstaši postali i simbol zaštite prirode u Srbiji, pokazatelj mogućeg optimizma za sva slična ugrožavanja prirode. Krstaši sad imaju i svoju publiku koja sa nestrpljenjem čeka rezultate, piše i pita koliko ima parova, ali veliki rad je potreban da bismo uopšte saznali te naizgled jednostavne brojeve”, kazao je izvršni direktor DZPPS Milan Ružić.
Kako je precizirano, tokom ove godine praćeno je 29 teritorijalnih parova, od kojih je 27 započelo gnežđenje.
Uspešno se gnezdilo 16 parova, a zabeleženo je 25 mladunaca koji bi trebalo da polete do sredine jula.
U poređenju sa 2025. godinom, kada je registrovano 19 parova i 14 mladunaca, dokumentovan je porast populacije i uspeha gnežđenja.
Istaknuto je da se populacija ovih ptica i dalje širi, pre svega u Banatu, duž toka reke Tise i prema granici sa Rumunijom.
Ove godine prvi put su zabeleženi parovi i aktivno gnezdo u južnoj Bačkoj, gde se vrsta nije gnezdila decenijama.
Ipak, iz DZPPS su upozorili da je, uprkos pozitivnom trendu, opstanak orla krstaša i dalje neizvestan, što pokazuje i činjenica da je kod najmanje četiri para tokom ove godine došlo do napuštanja gnezda ili legla usled uznemiravanja od strane ljudi.
Približavanje gnezdima i dugotrajan boravak u njihovoj blizini među glavnim su pretnjama ovoj vrsti, te su iz DZPPS apelovali na građane da izbegavaju uznemiravanje orlova i da svako ugrožavanje strogo zaštićenih vrsta i njihovih staništa prijave nadležnim institucijama.
Naglasili su da rezultati pokazuju napredak, ali da i dalje postoji potreba za oprezom, jer uništavanje staništa, seča starih stabala, gubitak plena, trovanja ptica, stradanja na dalekovodima i uznemiravanja mogu imati direktan uticaj na uspeh gnežđenja.
U narednom periodu, dok su mladunci još uvek u gnezdu, planirano je prstenovanje određenog broja mladunaca i postavljanje uređaja za satelitsko praćenje, saopštili su iz DZPPS.
