podeli
Prostor Gamzigrada sa zapadne strane; Foto Arhiva Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture)

Kada je car Galerije podigao palatu Romulijana nedaleko od Gamzigrada, sela koje se danas nalazi u istočnoj Srbiji nadomak Zaječara, vladavina rimskih imperatora bila je oročena na dvadeset godina.

Tačno polovinu tog perioda – dakle, čitavu deceniju – ovo kulturno dobro nalazi se na Uneskovoj listi zaštićene svetske baštine na koju je uvršteno 2007. godine. Od tada, ovo arheološko nalazište, koje osim palate čini i memorijalni kompleks na obližnjem brdu Magura, godišnje obiđe 30.000 posetilaca.

To za Politiku kaže Brana Stojković Pavelka, arhitekta-savetnik u Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture i autor nominacionog dosijea za upis Gamzigrad-Romulijane na Uneskovu listu.

Sve je, prema njenim rečima, počelo krajem 3. i početkom 4. veka, u periodu druge tetrarhije Rimskog carstva, kojim je vladao imperator Gaj Valerije Galerije Maksimijan, naslednik Dioklecijana.

„Tetrarhijski oblik vladavine predviđao je da car siđe s prestola posle dvadeset godina i potom se povuče u mirovinu. Zato je Galerije planirao da podigne palatu okruženu utvrđenjem u kraju iz kojeg je poticao kako bi u njoj proveo ostatak života. Kompleks je nazvao Romulijana po svojoj majci Romuli, koja je bila rodom Dačanka”, objašnjava Stojković Pavelka.

Iz perioda prvih graditeljskih aktivnosti, dodaje, potiču unutrašnje utvrđenje kompleksa, palata i mali hram. S početka 4. veka, Galerije postaje najmoćnija figura u ondašnjem Rimskom carstvu i započinje se sa gradnjom znatno monumentalnijeg utvrđenja koje obuhvata već izgrađen prostor, ali i novopodignuti veliki hram posvećen Jupiteru. Što se tiče memorijalnih objekata na brdu Magura, precizno vreme njihovog nastanka nije moguće odrediti, ali se zna da je Galerije za svoju majku i sebe podigao dva mauzoleja, pored kojih su sagrađeni konsekrativni spomenici u obliku tumula.

„Posle Galerijeve smrti 311. godine kompleks tiho propada sve do sredine 5. veka, kad je s prodorom hrišćanstva prestona dvorana palate preoblikovana u baziliku, a dograđeni su i novi objekti. Arheološki nalazi potvrđuju da je Romulijana u tom periodu bila značajno seosko naselje, a možda i boravište neke ugledne ličnosti sa dvora. Sredinom 5. veka došlo je do velikih razaranja, verovatno usled najezde Huna. Romulijana je potom obnovljena, ali nikada u nekadašnjoj lepoti”, navodi Stojković Pavelka.

Opširnije na Rasen.rs

* Portal Srbija Vesti preuzima deo vesti i po jednu fotografiju sa sajtova drugih medija, i postavlja link ka izvoru vesti. Portal Srbija Vesti ne snosi odgovornost za sadržaje linkova niti fotografije i video snimke koji su deo linka koji vodi na druge internet stranice. Ukoliko vest sadrži netačne navode, vređa ili krši nečija autorska prava, molimo Vas da nas odmah o tome obavestite na info@srbijavesti.rs kako bi sporni sadržaj bio uklonjen.

Ostavi odgovor

Poštovani čitaoci,
Molimo vas da se pridržavate sledećih pravila za pisanje komentara:

Komentari čitalaca treba da budu u vezi sa temom vesti.
Komentari koji sadrže psovke, uvrede, pretnje i govor mržnje na nacionalnoj, verskoj, rasnoj osnovi ili povodom nečije seksualne opredeljenosti, ili bilo kakav nezakonit sadrzaj, neće biti objavljeni.

Komentari koji sadrže promovisanje i linkove drugih sajtova, neće biti objavljeni.

Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije Srbija Vesti.

Komentari u kojima redakciji skrećete pažnju na eventualne propuste u tekstovima, neće biti objavljeni, ali će biti prosleđeni urednicima Srbija Vesti i na tome vam se zahvaljujemo.

Smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

Administratorima Srbija Vesti se možete obratiti ovde: web {at} srbijavesti {dot} rs